W domu pogrzebowym pachniało liliami i pastą do podłóg – antyseptyczną mieszanką, która próbuje zamaskować zapach śmierci. Przybyłam godzinę wcześniej, tak jak nauczyła mnie Babcia Ruth. Wcześnie znaczy punktualnie. Na czas znaczy późno. Chciałam ułożyć kwiaty, wyprostować krzesła, zrobić coś pożytecznego z żalem, który mnie wykańczał od środka.
Moja mama już tam była, z notesem w ręku, kierując personelem pogrzebowym niczym generał dowodzący wojskami na polu bitwy.
„Regina”. Nie podniosła wzroku. „Stań przy wejściu. Przywitaj ludzi, gdy będą przychodzić. Zabierz im płaszcze”.
„Pomyślałam, że usiądę z rodziną” – powiedziałam. „Przed rozpoczęciem nabożeństwa”.
„Pierwszy rząd jest dla najbliższej rodziny” – powiedziała, odhaczając pole na swojej liście. „Osoby bliskie twojej babci. Clarissa przylatuje z Bostonu. Jest zrozpaczona. Potrzebuje przestrzeni”.
Poczułam, jak te słowa uderzają jak policzek. Osoby bliskie jej.
Przez ostatnie pięć lat to ja woziłam babcię Ruth na każdą wizytę kardiologiczną. To ja siadałam na huśtawce na jej werandzie w każdą niedzielę, popijając słodką herbatę i słuchając opowieści z jej młodości. To ja trzymałam ją za rękę, gdy pielęgniarka z hospicjum tłumaczyła, co oznacza „transformacja”, podczas gdy Clarissa była zajęta publikowaniem „myśli i modlitw” z brunchu w Back Bay.
„Mamo, to ja trzymałam ją za rękę, gdy brała ostatni oddech” – wyszeptałam.
W końcu na mnie spojrzała. W jej oczach nie było gniewu; to było coś gorszego. Obojętność. To było jak patrzenie na nieznajomego w autobusie.
„Rozumiesz, prawda? Musimy stworzyć zjednoczony front. Clarissa jest teraz krucha”.
Rozumiałam. Zawsze rozumiałam.
